Κυριακή, 16 Οκτωβρίου 2016

Ερημωμένα χωριά, Γ. Ρίτσος

Δείτε το παρακάτω βίντεο και την "Πορεία προς το μέτωπο" από το Άξιον Εστί του Οδ. Ελύτη και συγκρίνετε τις εικόνες με την εικόνα από την υποχώρηση του στρατού.
 Διαβάστε τα παρακάτω στοιχεία από τη Wikipedia σχετικά με την υποχώρηση του Ελληνικού στρατού το 1941 Καθώς οι Γερμανοί προωθούνταν βαθύτερα στην Ελληνική επικράτεια, η Ελληνική Πρώτη Στρατιά που επιχειρούσε στην Αλβανία παρέμενε διστακτική να αντιδράσει. Ο στρατηγός Γουίλσον περιέγραψε αυτή τη διστακτικότητα ως «φετιχιστικό δόγμα ότι ούτε μία πιθαμή [γιάρδα] γης δεν έπρεπε να παραχωρηθεί στους Ιταλούς». Τα πρώτα ελληνικά στρατεύματα άρχισαν να αποσύρονται προς την οροσειρά της Πίνδου στις 13 Απριλίου. Η υποχώρηση των Συμμάχων προς τις Θερμοπύλες άφησε εκτεθειμένη ένα πέρασμα κατά μήκος της Πίνδου από όπου οι Γερμανοί θα μπορούσαν να πλευρίσουν την οπισθοφυλακή του ελληνικού στρατού. Ένα σύνταγμα των SS ανέλαβε την αποστολή να αποκόψει την γραμμή υποχώρησης της Ελληνικής Πρώτης Στρατιάς από την Αλβανία κινούμενο δυτικά προς το πέρασμα του Μετσόβου και από εκεί στα Ιωάννινα. Στις 14 Απριλίου οι δύο δυνάμεις συγκρούστηκαν στο πέρασμα της Κλεισούρας Καστοριάς, όπου οι Γερμανοί εμπόδισαν την ελληνική υποχώρηση. Η υποχώρηση επεκτάθηκε κατά μήκος ολόκληρου του αλβανικού μετώπου, με τους Ιταλούς να καταδιώκουν διστακτικά. Ο στρατηγός Παπάγος κατεύθυνε ελληνικές μονάδες προς το πέρασμα του Μετσόβου, όπου αναμένονταν να επιτεθούν οι Γερμανοί. Στις 18 Απριλίου ξέσπασε η μάχη μεταξύ αρκετών ελληνικών μονάδων και της ταξιαρχίας των SS «Adolf Hitler», η οποία μέχρι τότε είχε φτάσει στα Γρεβενά. Οι ελληνικές μονάδες δεν διέθεταν τον απαραίτητο εξοπλισμό για να πολεμήσουν ενάντια σε μία μηχανοκίνητη μονάδα και γρήγορα περικυκλώθηκαν και συνετρίβησαν. Οι Γερμανοί προωθήθηκαν και στις 19 Απριλίου κατέλαβαν τα Ιωάννινα, τελευταία γραμμή εφοδιασμού της Πρώτης Στρατιάς. Οι συμμαχικές εφημερίδες παρομοίασαν την μοίρα του ελληνικού στρατού ως μοντέρνα ελληνική τραγωδία. Ο ιστορικός και πρώην πολεμικός ανταποκριτής Κρίστοφερ Μπάκλεϊ (Christopher Buckley), όταν περιέγραφε τη μοίρα του ελληνικού στρατού την ανέφερε ως «μία εμπειρία αυθεντικής Αριστοτέλειας κάθαρσης, ένα επιβλητικό αίσθημα της ματαιότητας όλης της ανθρώπινης προσπάθειας και όλου του ανθρώπινου κουράγιου». Στις 20 Απριλίου ο διοικητής των ελληνικών δυνάμεων στην Αλβανία στρατηγός Γεώργιος Τσολάκογλου συνειδητοποίησε την απελπιστική κατάσταση και προσφέρθηκε να παραδώσει το στρατό του, ο οποίος αποτελούνταν τότε από δεκατέσσερις μεραρχίες. Ο ιστορικός του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου Τζον Κήγκαν (John Keegan) γράφει ότι ο Τσολάκογλου «ήταν τόσο αποφασισμένος […] να αρνηθεί στους Ιταλούς την ικανοποίηση μίας νίκης που δεν κέρδισαν ώστε […] ξεκίνησε συζητήσεις, χωρίς να έχει τέτοια διαταγή, με τον διοικητή της γερμανικής μεραρχίας των SS, Ζεπ Ντίντριχ (Sepp Dietrich), ώστε να κανονίσει η παράδοση να γίνει μόνο στους Γερμανούς». Υπό τις αυστηρές διαταγές του Χίτλερ οι διαπραγματεύσεις παρέμειναν κρυφές από τους Ιταλούς και η παράδοση έγινε δεκτή. Εξοργισμένος από αυτή την απόφαση ο Μουσολίνι διέταξε αντεπιθέσεις εναντίον των ελληνικών δυνάμεων, οι οποίες αποκρούστηκαν. Χρειάστηκε προσωπική παρέμβαση του Μουσολίνι προς τον Χίτλερ ώστε να επιτευχθεί μία ανακωχή στην οποία περιλαμβανόταν και η Ιταλία, στις 23 Απριλίου. Οι Έλληνες στρατιώτες δεν αντιμετωπίστηκαν ως αιχμάλωτοι πολέμου και τους επετράπη να γυρίσουν στα σπίτια τους μετά τον αφοπλισμό των μονάδων τους, ενώ στους αξιωματικούς επετράπη να κρατήσουν τα όπλα τους.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου